Aaibaar beestje: de boomkikker

De boomkikker is een guitig beestje, met bijna menselijke trekjes. Op een warme dag in de voorzomer koestert hij zich graag op een tak in het zonlicht, knipoogt en lijkt te glimlachen. Zijn populariteit dankt hij deels aan zijn aaibaarheidsfactor.

Boomkikker door Nico van Kappel
Boomkikker door Nico van Kappel

Boomkikkers aan de kust

Wijd verspreid is hij (nog) niet in de Nederlandse duingebieden, maar langzaamaan rukt hij wel op: de boomkikker. In Zeeuws-Vlaanderen heeft het Boomkikkerfonds zich sterk voor gemaakt voor herstel van de populatie. Vooral dankzij aanleg van drinkpoelen voor het vee, is die in het westen van de regio zo sterk gegroeid, dat je de boomkikker er nu ook in de duingebieden tegenkomt. In mindere mate ook in de duinen van Terschelling en Noord- en Zuid-Holland; onder andere Meijendel en de Amsterdamse Waterleidingduinen. Vermoedelijk is hij in deze gebieden omstreeks het jaar 2000 uitgezet.

Grote populaties kom je tegen in de leefgebieden waar hij altijd heeft standgehouden: het oosten van Overijssel en de oostelijke Achterhoek en in Brabant en Limburg. Elders is de boomkikker vanaf de jaren vijftig zo goed als verdwenen. Door schaalvergroting van de landbouw, aantasting van natuurgebieden en het verdwijnen van poelen en struweel. Vandaar dat hij staat vermeld op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten.

Kleefstof & boomkikkers tellen

Boomkikker door Nico van Kappel
Boomkikker door Nico van Kappel

Zijn klimkwaliteiten dankt het beestje aan klieren aan de poten, die een kleefstof afscheiden. Dat stelt hem in staat van tak tot tak te klimmen in struikgewas en lage bomen. Struweel met in de nabijheid grote, ondiepe poelen, waar geen vissen zwemmen die zijn eitjes opeten, is zijn ideale biotoop. Overdag houdt de boomkikker zich gedeisd om energie te sparen voor nachtelijke voedseltochten. Met zijn tong vangt hij vliegen, spinnen en kevers.

Een groot deel van zijn leven brengt dit sympathieke reptiel door op het droge, in het struweel. Vanaf eind april zetten de mannetjes het op een kwaken om vrouwtjes te lokken. Het is de tijd waarop boomkikkertellers eropuit trekken. Dat tellen is een vak apart. Een ervaren teller is in staat het geluid van maximaal twintig kikkers van elkaar te onderscheiden. Wetenschappers maken ook wel gebruik van een geluidscamera. Die geeft in beeld weer waar de van elkaar in toon verschillende kwaakgeluiden vandaan komen.

Hoe klinkt de boomkikker?

Wilt u horen hoe de boomkikker klinkt? Luister dan dit geluidsfragment af. Om de boomkikker te zien in het duingebied moet u even geduld hebben. Op dit moment is de boomkikker in een diepe winterslaap in holle bomen en houtstapels. 

Dit artikel verscheen in onze nieuwsbrief DuinTopics. Wil jij ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom de kust? Klik hier en schrijf je in.

Gerelateerde berichten

De staat van de Europees beschermde natuur in Vlaanderen blijft zorgwekkend. Dat blijkt uit het nieuwste rapport van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Hoewel sommige soorten herstellen dankzij gerichte maatregelen, verkeren de meeste natuurtypes nog altijd in een ongunstige toestand. De natuurorganisaties Natuurpunt en Groen roepen minister van Omgeving Jo Brouns op om het natuurbeleid niet af te zwakken, maar net te versterken.
Balgzand – een beschermd natuurgebied – ligt in de oksel van de Waddenkust tussen Den Helder en Wieringen en geldt als het vogelrijkste gebied van Noord-Holland. Het is van internationale betekenis voor doortrekkende vogels en wintergasten.
Onze organisatie is aangesloten bij Gewoon Buiten, een landelijk platform dat jongeren tussen 12 en 30 jaar stimuleert om vaker naar buiten te gaan. Samen met tientallen andere organisaties dragen wij bij aan een uitgebreid jaarprogramma met honderden natuuractiviteiten speciaal voor jongeren.