7 kilometer omhoog en omlaag door een weids duinlandschap
Dit keer loop ik samen met Marinus van Dijke een deel van de Meeuwenduinroute op Schouwen Duiveland. Kort, pittig (‘om die reden noemen ze dit pad wel het dodeman pad’) en heel afwisselend. De start is bij de vuurtoren van Haamstede. Marinus, zoon van de vuurtorenlichtwachter, beeldend kunstenaar en strandbroederhoeder kent het gebied als geen ander. Het duingebied is een grote inspiratiebron voor zijn werk.
Het pad wijst zich min of meer vanzelf (groene route), maar is zeker pittig te noemen. Het bestaat grotendeels uit rul zand en gaat op en neer over de zandwal (ontstaan in de 17deeeuw) voordat we op de Westerse laagte, de zeereep en het strand uitkomen. Dat betekent dat we regelmatig fraaie uitzichten hebben op een weids landschap.
‘t Oude vuur
Vanaf de vuurtoren lopen we recht op de weg richting ’t Oude Vuur, waar de wandeling start. Bij het bord gaan we linksaf en lopen met een bocht naar links en dan naar rechts. Rechts is het hoogste duin (42 meter) van Schouwen te zien. Voordat de vuurtoren er stond plaatste men hier vuurboeten. We lopen omhoog en gaan bij het bankje linksaf (richting nummer 60) een smal en bochtig zandpad op. Links in de verte is het vliegveld te zien. Nu alleen voor zweefvliegtuigen, maar tot de oorlog een heus vliegveld met vluchten vanuit Rotterdam via Vlissingen en Knokke richting Londen.
Vegetatie en grazers
Ik zie veel duindoorn (het zijn hier kalkrijke duinen), kardinaalsmuts en vogelkers. Opvallend weinig bramen en brandnetels. ‘Het is door de droge zomer wel veel geler dan anders en de bessen aan de struiken lijken wel kleiner,’ merkt Marinus op. Het gebied wordt begraasd door reeën, damherten, shetlandponys en Schotse hooglanders. We zien ze niet tijdens de wandeling.
Prachtige uitzichten
We lopen verder omhoog en bij de bank op het ‘hoogste’ punt hebben we een prachtig zicht op de Westerse laagte en de zoom van het aangeplante bos daarachter. ‘Het is een betrekkelijk klein gebied, maar door de hoogteverschillen zijn hier echt monumentale plekken.’ Op de Westerse laagte is de PAS regeling toegepast. We vervolgen de route en staan plotseling bovenaan een prachtige vallei. In de lucht cirkelen twee zweefvliegtuigen. Ik zie een paar kale hellingen met daarop nieuwe helm. ‘ Hoe groener de helm hoe vitaler ze is. De regen is zo rijk aan stikstof dat zo’n kale helling zomaar weer dichtgroeit.’
Rechts staat een bunker op een top. We lopen verder met een afrastering aan de rechterhand. Na een klimpartij, zien we links het gebied van de Zeepe duinen (Natuurmonumenten). Zij vormen samen met de Meeuwenduinen (Staatsbosbeheer) één gebied.
Langs en door het bos
Uiteindelijk komen wij bij het hek aan de rand van het dennenbos. Aan de andere kant van het hek houden we rechts aan en lopen we langs de rand van het bos, Marinus wijst me op de Teunisseshil, vernoemd naar de laatste kooiker van de toenmalige eendenkooi in dit gebied. ‘Vroeger was hier een enorme meeuwenkolonie. Tot wel 60.000 paren. Het was echt een trekpleister en men organiseerde excursies in dit gebied,’ vertelt Marinus. ‘Ze zijn niet verdwenen door vossen, maar door de verruiging van de duinen. Meeuwen houden meer van kaal, open land.’
We blijven de omheining van het bos volgen en krijgen zicht op de Westerse laagte. Dit is een kwetsbaar gebied en niet toegankelijk.
We lopen langs de afrastering door tot het huisje (Staatsbosbeheer), daar rechtsaf voorlangs en dan weer naar rechts richting strand. Door het bos met zicht op de iconische vuurtoren. Bij een kruising van paden rechtdoor en met een afrastering aan de rechterkant op naar de strandovergang.
(Natuurlijke) dynamische kustvorming
Op het lege strand vallen me als eerste de voor Zeeland karakteristieke dwarse palenrijen op. Rechts staan twee losse duinen. ‘Dit was een duinenrij, maar die zijn door wind en water doorgebroken en dat wordt zo gelaten.’Ook op Schouwen Duiveland is men bezig met de dynamische kustvorming. We slaan rechts af en lopen verder langs het strand en passeren twee gemaakte kerven. Inkepingen in de duinenrij, waardoor het zand weer kan gaan stuiven. ‘Niet alleen voor de veiligheid, maar ook voor verbetering van de biodiversiteit.’
Even verder gaan we bij de opgang ’t Oude Vuur weer terug het land in. Een deel van de opgang is volledig onder het zand verdwenen en ook dat wordt zo gelaten. De nadruk in dit deel van de kust ligt op natuurontwikkeling. Via een breed pad lopen we terug naar de vuurtoren. Op de terugweg ontdekken we tot onze verrassing een aantal peperbussen langs het pad. Een zeldzame en heel bedreigde paddenstoelensoort, die in Nederland alleen in de kalkrijke duinen voorkomt.
Het gezwoeg door het zand was het meer dan waard. Niet toegankelijk tijdens het broedseizoen (van 15 maart tot 15 juli) en ik zou hem bij voorkeur lopen nadat het geregend heeft en als het niet te warm (geen schaduw) is.
Praktische informatie:
Adres en parkeren: Het Oude Vuur, 4328 KG Burgh-Haamstede. OV komt tot in het dorp Haamstede (vijf km van de start).
Geen horeca onderweg en honden aan de lijn.
Tekst: Annelies Boutellier
Foto’s: Coen Blom
