De bijzondere natuur van de duinen is te danken aan een samenspel van omstandigheden, zoals verstuivingen, kalkrijk zand en superschoon grondwater. Vandaag gaan we op zoek naar nog iets dat typisch is voor de duinen: zoutspray.
Zout op je lippen
Zoutspray is niets anders dan zilte zeewind: gemakkelijk te vinden dus, als je op een winderige herfst- of winterdag naar het strand gaat. Al snel proef je het zout op je lippen. Soms zit het ook op je bril of de autoruiten. Bewoners van kustplaatsen moeten extra vaak de ramen lappen om te blijven genieten van het uitzicht op zee. Zoutspray is echt iets van het strand en de buitenste duinenrij. Een aantal honderden meters landinwaarts is het al een stuk minder.
Wind en golven
Zoutspray ontstaat in de branding. Door het geweld van brekende golven worden fijne druppeltjes zeewater de lucht in gekatapulteerd. Hoe harder de wind en hoe hoger de golven in de branding hoe meer er worden gevormd. Een stevige wind of storm transporteert deze vervolgens naar strand en buitenduin. Daarbij verdampt het zeewater en blijven er alleen grotere en kleinere zoutdeeltjes over. De grootste en zwaarste komen niet ver: ze waaien vaak tegen het helmgras in de zeereep of vallen terug op de grond. Alleen fijnere deeltjes vliegen verder landinwaarts.
Dividivibomen
De invloed van zoutspray kun je ook aflezen aan de plantengroei. Helmgras is uitstekend bestand tegen zout en daardoor een van de weinige planten die kan groeien op de zeezijde van de buitenste duinenrij. Bomen kunnen er juist niet goed tegen. Hoog opgaande duinbossen vind je daarom vooral in de binnenduinen, ver van zee. Dichter bij zee zijn solitaire bomen vaak laag en kromgegroeid, ‘opgeschoren’ door de zoute wind als dividivibomen op Bonaire.
In de rubriek ‘Vandaag in het Duin’ hebben we het elke maand over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.
Tekst: Kees Vertegaal
Fotografie: Esther Hessing
