Vandaag in het Duin: stengelloze sleutelbloem

De stengelloze sleutelbloem (Primula vulgaris) is een vroege bloeier die omstreeks maart – april bloeit. De afzonderlijke bloemen staan op 5 tot 12 cm lange stelen waardoor het lijkt of de bloemen rechtstreeks uit het rozet ontspringen.

Stinzenflora

De stengelloze sleutelbloem is één van de drie soorten sleutelbloemen die ons land rijk is. De Latijnse naam duidt op de vroege bloei: primula, de eerste bloeier (Latijn: primus) en vulgaris betekent: gewoon. Naast de stengelloze sleutelbloem komen de gulden- en de slanke sleutelbloem in ons land voor. Voor alle drie de soorten ligt het zwaartepunt in het oostelijk en zuidoosten deel van ons land maar de stengelloze sleutelbloem is ook langs de binnenduinrand te vinden. Voor een deel betreft het planten die in het verleden op landgoederen zijn aangeplant en met andere vroegbloeiende soorten deel uitmaken van de daar aanwezige stinzenflora. Op een deel van de groeiplaatsen zijn de planten mogelijk inheems. Al in de 17e eeuw worden in het wild groeiende planten gemeld in het gebied tussen Haarlem en ’s-Gravenhage.

Mierenbroodjes

Na de bloei buigen de uitgebloeide bloemen naar de grond om mieren te verleiden met de zaden aan de loop te gaan. De zaden bevatten namelijk een mierenbroodje, een oliehoudend aanhangsel waar mieren verzot op zijn. Op deze manier kunnen de zaden over enkele tientallen meters worden versleept.

Verwilderde kweekvormen

Tegenwoordig zijn er veel kweekvormen van stengelloze sleutelbloem in cultuur met rode, roze, blauwe witte en soms met gevulde bloemen. Deze worden soms verwilderd aangetroffen.

Tekst en fotografie: Theo Baas

In de rubriek ‘Vandaag in het Duin’ hebben we het elke maand over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.

Gerelateerde berichten

De Fotowedstrijd ter gelegenheid van de Dag van de Duinen 2026 heeft een recordaantal foto’s opgeleverd. Winnaar is geworden HenkvTerhell met een bijzondere foto van een Keizersmantel.
De stranden Kwade Hoek en Westhoofd hebben een mooie onderscheiding gekregen: de Groene Strand Wimpel. Om dat te vieren kwamen de vrijwilligers die deze en andere stranden met hart en ziel schoonmaken, wethouder Henk van Putten en andere betrokkenen op maandag 8 juni samen om de Groene Strand Wimpel samen symbolisch te hijsen en om samen het strand schoon te maken.
Je vindt soorten in de duinen die bijna nergens anders voorkomen – Duinconsulent Eric Wisse over verwondering, kennis en bescherming Met een bedachtzame pas loopt Eric Wisse door het Westduinpark. Dit unieke stukje natuur is een Natura-2000 gebied, maar heeft de gebruiksintensiteit van een Haags stadspark. Regelmatig wijst hij op de dingen die hij ziet of hoort, zoals een piepklein bloeiend ruw vergeet-mij-nietje, een razendsnel renspinnetje of het karakteristieke gezang van een cetti’s zanger verscholen in het struweel. Zijn kennis is indrukwekkend, maar wat hij zelf minstens zo belangrijk vindt, is het grotere geheel. “Het gaat om de samenhang en de kwetsbaarheid van de natuur. Die is het beschermen waard.”