Landgoederen en buitenplaatsen
De landgoederen en buitenplaatsen in de binnenduinrand staan er vol mee
Stinzenplanten zijn in het voorjaar niet alleen te bewonderen op de buitenplaatsen in Friesland. Ook op de landgoederen in de binnenduinrand in Noord- en Zuid- Holland zijn zij tussen maart en begin juni volop te vinden.
Wat zijn stinzenplanten?
Voorjaarsbloemen (bol-, knol- en wortelgewassen) die vanaf de 16e eeuw werden (en worden) aangeplant op buitenplaatsen, rondom kastelen en landhuizen. Stins is het Friese woord voor stenen huis. Van oorsprong komen stinzenplanten van elders. Ze zijn door avonturiers en botanisten ‘ontdekt’ en geïntroduceerd in West-Europa. Kenmerkend voor stinzenplanten is dat ze op oude buitenplaatsen zijn verwilderd en ingeburgerd. Er zijn plekken waar het voormalig landhuis niet meer staat, maar waar de stinzenplanten ieder jaar nog steeds uitbundig bloeien.
Dat de stinzenplanten zo vroeg in het voorjaar bloeien heeft te maken met het voorwerk onder de grond (na de bloei slaan ze de voedingsstoffen op in de bollen en knollen) en met het feit dat de bomen nog kaal zijn. Daardoor kan krijgen ze genoeg licht en kan de zon hen bereiken. Zodra de bodem aan het eind van de winter iets opwarmt, hebben ze genoeg energie om direct te groeien. Het sneeuwklokje voorop. Tegen de tijd dat de bomen hun bladerdak sluiten, hebben de stinzen hun bloei al afgerond.
Landgoed Elswout
Een van de mooiste plekken voorhet bewonderen van stinzenplanten. Het zijn er niet alleen veel, maar ook veel verschillende. Op Elswout kan men tegen de zestig (!) verschillende soorten vinden. Het is dan ook erg leuk hier meerdere malen in het voorjaar een wandeling te maken.
Er zijn twee wandelroutes op het landgoed (2,5 en 4 km) en een route voor minder- validen (1,7 km). Welke route je ook kiest je komt gegarandeerd voorjaarbloeiers tegen.
Onderstaande route liep ik in februari 2026.
Vroeg in het voorjaar zie je het sneeuwklokje, de krokus, de winterakoniet en de gevlekte dovenetel. Wat later de bos-hyacint, sleutelbloem, kievietsbloem, cyclaam, het blauwe druifje, de bosanemoon, aronskelk, voorjaarszonnebloem en natuurlijk de daslook. En vergeet ook niet te kijken naar de prachtframboos met zijn knalroze bloemen, een zogenaamde stinzenstruik.
Landgoederen met stinzenplanten in de binnenduinrand van Noord-Holland:
Landgoed Elswout
Elswoutlaan 14
2051 AE Overveen
Open van zonsopgang tot zonsondergang.
Brasserie De Orangerie zondags geopend.
Betaald parkeren.
Buitenplaats Beeckestijn
Rijksweg 134
1981 LD Velsen-Zuid
Van donderdag tot zondag is ook het museumhuis te bezoeken. Verder is er een brasserie op het landgoed.
Parkeergelegenheid.
www.buitenplaatsbeeckestijn.nl
Buitenplaats Leyduin
Woestduinweg 4
2114 BG Vogelenzang
Horeca aanwezig: Gasterij Leyduin.
Parkeerterrein aanwezig
Huize Manpad
Herenweg 7 – 11
2105 MB Heemstede
Niet helemaal in de binnenduinrand, maar wel vol met stinzenplanten.
Particulier bewoond.
Van 1 februari tot 15 oktober elke zaterdag een excursie om 10.00 uur;
van 1 februari tot en met 31 mei elke dinsdag om 14.00 uur.
Excursies zijn gratis.
Geen parkeerterrein.
www.huistemanpad.nl
Landgoed Hartekamp en de Overplaats
Glipperweg 4c
Heemstede
De Overplaats is een deel van het landgoed Hartekamp, vanuit het huis gezien aan de overkant van de Hereweg.
Betaald parkeren bij de Linnaeushof.
Thijsse’s Hof
Mollaan 4
2061 BG Bloemendaal
Dit is de oudste heemtuin van Nederland ( in 1925 geopend door Jac. P. Thijsse) en inmiddels rijksmonument. Maandelijks een gratis rondleiding op de zondag. www.thijsseshof.nl
Op alle locaties zijn korte en iets langere wandelingen te maken.
Tekst: Annelies Boutellier; Foto’s: Coen Blom
