Vandaag in het Duin: op zoek naar winterakoniet – Eranthis hymalis

Winterakoniet - Theo Baas
Winterakoniet – Theo Baas

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.

De winterakoniet is een plant die behoort tot de ranonkelfamilie, net als boterbloemen
De uit het Grieks afkomstige naam, eranthis, komt van er (voorjaar) en anthos (bloem), dus: voorjaarsbloem. Hyemalis betekent winter of in de winter bloeiend.

Ingeburgerd


De winterakoniet is oorspronkelijk een bosplant van Zuid-Europese gebergten, van Zuid-Frankrijk, via Italië tot in de Balkan. Vanaf de 15e eeuw is de soort in ons land veel aangeplant op buitenplaatsen, kloosters en landgoederen; net als sneeuwklokjes. Door de jaren heen zijn ze hier verwilderd. Wat betekent dat de soort zelfstandig standhoud en zich uitzaait. Inmiddels heeft de soort de status “ingeburgerd” gekregen.

Vroege bloeier


Omdat de winterakoniet van oorsprong een bosplant is gedijd ze het best op plekken die wat in de schaduw liggen zoals beschaduwde gazons. Het is een vroege bloeier die vaak gelijktijdig met sneeuwklokjes bloeit. In het vroege voorjaar ontspringt vanuit een bolvormige korte, dikke wortelstok een bloeistengel die één bloem draagt, omgeven door een krans van bladeren. Bij zonnig weer staan de bloemen wijd open, bij regen en ‘s nachts sluiten ze weer. Vanwege de vroege bloei is de plant van belang als bron van nectar voor vroeg vliegende insecten, en als de temperatuur boven 10º C komt, ook voor honingbijen.

Tekst & fotografie: Theo Baas

Gerelateerde berichten

De Fotowedstrijd ter gelegenheid van de Dag van de Duinen 2026 heeft een recordaantal foto’s opgeleverd. Winnaar is geworden Henk Terhell met een bijzondere foto van een Keizersmantel.
De stranden Kwade Hoek en Westhoofd hebben een mooie onderscheiding gekregen: de Groene Strand Wimpel. Om dat te vieren kwamen de vrijwilligers die deze en andere stranden met hart en ziel schoonmaken, wethouder Henk van Putten en andere betrokkenen op maandag 8 juni samen om de Groene Strand Wimpel samen symbolisch te hijsen en om samen het strand schoon te maken.
Je vindt soorten in de duinen die bijna nergens anders voorkomen – Duinconsulent Eric Wisse over verwondering, kennis en bescherming Met een bedachtzame pas loopt Eric Wisse door het Westduinpark. Dit unieke stukje natuur is een Natura-2000 gebied, maar heeft de gebruiksintensiteit van een Haags stadspark. Regelmatig wijst hij op de dingen die hij ziet of hoort, zoals een piepklein bloeiend ruw vergeet-mij-nietje, een razendsnel renspinnetje of het karakteristieke gezang van een cetti’s zanger verscholen in het struweel. Zijn kennis is indrukwekkend, maar wat hij zelf minstens zo belangrijk vindt, is het grotere geheel. “Het gaat om de samenhang en de kwetsbaarheid van de natuur. Die is het beschermen waard.”