Vandaag in het Duin: op zoek naar muizenoor

Muizenoor -Theo Baas
Muizenoor -Theo Baas

Muizenoor is een plant die je tegenkomt op zonnige of licht beschaduwde plekken in de duinen. Deze plant houdt van een droge, voedselarme bodem en kalkrijke, tot matig zure grond. Buiten de duinen is muizenoor een plant van schrale dijken, droge heiden en schrale wegbermen. Goed bermbeheer is essentieel voor deze soort. 

Donsachtige haartjes

De Nederlandse naam dankt de plant aan de spatelvormige bladeren met lange haren aan de bovenkant en grijswitte, donsachtige haartjes aan de onderzijde. Bij langdurige droogte krullen de bladeren op om de verdamping te beperken waardoor de witte onderkant van het blad zichtbaar wordt. De wetenschappelijke naam luidt Hieracium pilosella, afgeleid van het Griekse hierax (havik). De Grieken dachten dat de havik de plant gebruikte om zijn gezichtsvermogen te verbeteren. Piosella betekent: licht behaard.


Composieten

Muizenoor behoort tot de familie van samengesteldbloemigen, ook wel composieten of asteraceae genoemd. Het is een laagblijvende plant die door middel van uitlopers een losse zode vormt. De bladeren liggen in een bladrozet. Daaruit ontspringt de bloeistengel. Deze wordt maximaal 30 cm hoog. Iedere stengel draagt één bloemhoofdje. De bloemen zijn citroengeel met rode strepen aan de onderkant. Als ze in de knop zitten zijn ze aan de buitenzijde rood met geel.

Laag grasland

Deze plant handhaaft zich alleen op plaatsen waar de vegetatie laag blijft. In laag grasland bijvoorbeeld, zoals rood zwenkgras, fakkelgras, schapengras, gewoon reukgras en gewoon struisgras. Maar ook temidden van kruiden als gewone veldbies, grasklokje, knolboterbloem, gewone rolklaver, liggende klaver, geel walstro en grote tijm. De plant bloeit in de voorzomer en vaak opnieuw in de nazomer. De plant overwintert met bladrozetten.

In de rubriekVandaag in het Duin’ hebben we het elke maand over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.

Tekst en foto: Theo Baas

Gerelateerde berichten

Dit keer loop ik samen met Marinus van Dijke een deel van de Meeuwenduinroute op Schouwen Duiveland. Kort, pittig (‘om die reden noemen ze dit pad wel het dodeman pad’) en heel afwisselend. De start is bij de vuurtoren van Haamstede. Marinus, zoon van de vuurtorenlichtwachter, beeldend kunstenaar en strandbroederhoeder kent het gebied als geen ander. Het duingebied is een grote inspiratiebron voor zijn werk. 
Kattendoorn en kruipend stalkruid behoren beide tot de vlinderbloemigen. Ze zijn dan ook zeer in trek bij hommels, bijen en zweefvliegen. Ze zijn een tweelingsoort, kruipend stalkruid onder de naam Ononis repens subspecie procurrens en kattendoorn Ononis spinosa subspecie spinosa.
Op 19 april van dit jaar heeft minister Van Essen de officiële status van nationaal park verleend aan een brede kuststrook in Zuid-Holland tussen de Nieuwe Waterweg en de grens met Noord-Holland: het Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD). De vraag is of het NPHD aan de eisen voldoet.