Vandaag in het duin: Op zoek naar de nachtegaal

Nachtegaal door Henk Bos

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.
Zijn zang heeft een bijna mythische status. Dankzij de betoverende klanken treedt de nachtegaal op in tal van verhalen, gedichten en sprookjes. In het voorjaar gaan mensen mee met speciale nachtelijke excursies om dit moois met eigen oren te beluisteren. Maar je kan ook zelf op zoek gaan naar deze zangvogel. De nachtegaal is tegenwoordig in Nederland een echte duinvogel, ook omdat hij elders sterk is afgenomen.

Ook overdag

Om nachtegalen te spotten is het niet nodig om in het holst van de nacht op pad te gaan. De meeste nachtegalen zingen is de vroege ochtend en ook ’s avonds zijn ze te horen. Op mooie dagen kun je zelfs midden op de dag hier en daar nachtegalen horen zingen. De beste periode is half april tot begin juni.

Dichte Duinstruiken

Nachtegalen broeden in dichte duinstruwelen met duindoorn of meidoorn en een dichte ondergroei. Ze zijn het meest talrijk in de duinen bij Den Haag en in Noord- en Zuid- Kennemerland waar uitgestrekte duinstruwelen te vinden zijn. Ook in de duinen van Voorne, Goeree en Schouwen komen ze veel voor. Ze zijn niet schuw: soms zit er een nachtegaal pal naast het pad vrolijk te zingen.

Onopvallend uiterlijk

De nachtegaal dankt zijn faam aan zijn zang. Qua uiterlijk is het een onopvallende bruine vogel. Uiterlijke kenmerken helpen sowieso nauwelijks bij het vinden van deze vogel, want hij laat zich weinig zien. Het herkennen van de zang is dus de beste manier om de nachtegaal te vinden.

Het is niet eenvoudig het gevarieerde nachtegalenlied te beschrijven. Beluister het daarom op vogelbescherming.nl (‘ontdek vogels’, zoek via ‘nachtegaal’ en klik op ‘herkenning’) of op xeno-canto.org. Het meest opvallende is de grote afwisseling, met krachtige rollers en af en toe een aanzwellend ‘juu juu juu juu juu’.

Gerelateerde berichten

Minister van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft Nationaal Park Hollandse Duinen officieel de status van nationaal park verleend. Daarmee krijgt het gebied een erkend kwaliteitslabel en meer mogelijkheden voor samenwerking en financiering van natuur- en gebiedsontwikkeling. Het 22e Nederlandse nationale park loopt van Hoek van Holland tot Hillegom en beslaat ruim 18.000 hectare. Het bestaat uit een afwisselend landschap van duinen, stranden, bossen, parken, veenweiden, bollenvelden en stedelijk gebied.
De ‘wilde’ asperge (Asparagus officinalis) is een slanke, soms tot twee meter hoge donkergroene plant met naaldachtige blaadjes die eigenlijk omgevormde takjes zijn. Zij groeien graag op duinhellingen tussen laag struweel met veel duindoorn. Je vindt de asperge in de kalkrijke duinen, zoals ten zuiden van Bergen.
Op 21 mei hebben de partners van het Overleg Orgaan van Nationaal Park Schiermonnikoog ingestemd met het Concept Plan van Aanpak Verwilderde Katten op Schiermonnikoog. Het plan is gebaseerd op recente onderzoeken over de omvang en mogelijke aanpak van de verwilderde kattenpopulatie op Schiermonnikoog.