Vandaag in het Duin: op zoek naar kruipend stalkruid en kattendoorn

Stalkruid

Kattendoorn en kruipend stalkruid behoren beide tot de vlinderbloemigen. Ze zijn dan ook zeer in trek bij hommels, bijen en zweefvliegen. Ze zijn een tweelingsoort, kruipend stalkruid onder de naam Ononis repens subspecie procurrens en kattendoorn Ononis spinosa subspecie spinosa.

Kattendoorn

Verschil

Meestal zijn ze goed van elkaar te onderscheiden. Stalkruid is een sterk klierachtig behaarde plant die kleverig aanvoelt en laag bij de grond blijft, terwijl kattendoorn een meer opgaande bossige groeiwijze heeft met verhoutende stengels die bezet zijn met stevige doorns. 

Strategie

Beide (onder)soorten hebben hun eigen strategie om vraat te voorkomen, bij kattendoorn zijn dat de stekels, bij kruipend stalkruid de kleverigheid en de onaangename “bokkengeur”. Wrijf maar eens een blaadje tussen je vingers. 

Beide soorten houden van een matig voedselrijke, vochthoudende en kalkrijke grond. 

Kruipend stalkruid is een soort van duingraslanden. De liggende stengels wortelen op de knopen waardoor de soort hele matten kan vormen. Dankzij de klierachtige beharing is de plant bestand tegen lichte overstuiving.

Rode lijst

Landelijk gezien is kattendoorn de meest algemene soort. Het is echt een soort van dijken. Wanneer de dijken door schapen worden begraasd blijft de kattendoorn dankzij hun stekels onaangetast. Planten die tussen kattenkruid groeien profiteren hiervan waardoor er onbegraasde eilandjes ontstaan. Landelijk gezien is de soort sterk achteruitgegaan en staat inmiddels op de rode lijst als “gevoelig”.

Tekst en fotografie: Theo Baas

In de rubriek ‘Vandaag in het Duin’ hebben we het elke maand over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten

Gerelateerde berichten

In de voormalige kazerne van de reddingsbrigade in Egmond aan Zee laat Berry zijn beelden zien. Vissen, vogels, fantasiebeesten en de trofeeën voor de winnaars van de Halve Marathon. Alles gemaakt van afval dat op het strand is aangespoeld. Ik had hem eerder ontmoet tijdens een kunstroute in Krommeniedijk, waar hij exposeerde met zijn ‘Kustwerken’. Kunstwerken wil hij ze niet noemen, maar ik was onder de indruk van de mooie vogel die ik daar zag.
Hulst (Ilex aquifolium) is de enige wintergroene loofboom die van nature in ons land voorkomt. De plant heeft leerachtige scherp getande bladeren die aan de bovenkant glimmen en aan de onderkant dof zijn. Hulst tref je aan in oudere loofbossen op min of meer zure zand- en leembodems. Ze prefereert een Atlantisch klimaat met zachte winters en niet te droge zomers.
Aardsterren zijn onopvallend gekleurde paddenstoelen. Je moet dus wel een beetje zoeken om er een te vinden. Maar als je er eenmaal een ontdekt hebt zie je hoe bijzonder van vorm ze zijn. Ze lijken helemaal niet op een paddenstoel!