De staat van de Europees beschermde natuur in Vlaanderen blijft zorgwekkend. Dat blijkt uit het nieuwste rapport van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Hoewel sommige soorten herstellen dankzij gerichte maatregelen, verkeren de meeste natuurtypes nog altijd in een ongunstige toestand. De natuurorganisaties Natuurpunt en Groen roepen minister van Omgeving Jo Brouns op om het natuurbeleid niet af te zwakken, maar het te versterken.
Om de zes jaar rapporteren Europese lidstaten aan de Europese Commissie over de toestand van beschermde habitats en soorten. Voor Vlaanderen toont het rapport van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een gemengd beeld. Van de 46 onderzochte habitattypes verkeren er slechts 2 in een gunstige staat. De overige 44 scoren matig tot zeer ongunstig. Daarnaast gaan 10 habitattypes en 9 soorten verder achteruit. De belangrijkste oorzaken voor de slechte toestand van de natuur zijn stikstofneerslag, verdroging en versnippering van het landschap. De meeste habitattypen in de duin scoren ongunstig tot zeer ongunstig. Alleen de duindoornstruwelen zijn in een gunstige staat van instandhouding.
Waar natuurherstel werkt, keren soorten terug
Het rapport bevat ook positieve signalen. Waar Vlaanderen investeerde in grootschalig natuurherstel, zien onderzoekers duidelijke vooruitgang. De boomkikker herstelde dankzij het aanleggen van poelen en het planten van hagen. Ook bosvogels zoals spechten en soorten zoals de boommarter gaan erop vooruit. Grootschalige projecten zoals het Sigmaplan zorgden voor de terugkeer van soorten zoals de fint en de otter. Moerasvogels zoals de lepelaar en roerdomp tonen eveneens herstel. Volgens het INBO bewijzen deze voorbeelden dat natuurherstel tijd vraagt, maar effectief kan zijn wanneer maatregelen structureel worden volgehouden.
Kritiek op mogelijke versoepeling natuurbeleid
Natuurpunt reageert scherp op recente uitspraken van minister Brouns over het mogelijk afzwakken van Europese natuurrichtlijnen. Volgens de organisatie toont het rapport net aan dat investeren in natuur loont. Groen sluit zich daarbij aan en noemt een versoepeling van het natuurbeleid onverantwoord. De partij vraagt om de Europese Natuurherstelverordening om te zetten in concrete en afdwingbare Vlaamse beleidsdoelen. De organisaties pleiten voor uitbreiding, verbinding en versterking van natuurgebieden, zodat natuur niet alleen biodiversiteit beschermt, maar ook bijdraagt aan klimaatadaptatie. (Lees hier meer)
