Geïnspireerd door het zeedorp en het leven van de vissersbevolking trokken eind 19e eeuw veel kunstenaars uit de hele wereld naar Katwijk (evenals naar Egmond, Domburg en Volendam). Het zeedorpenlandschap met schelpenvissers en de bomschuiten, het drogen van de netten in het duin, werd een geliefd thema in de kunst. Zo ook de dramatiek van het zware leven van de vissers en hun familie. De schilderijen deden het goed op internationale tentoonstellingen, ook in Amerika. De schilders verbleven soms maandenlang, jaar na jaar, in hotels of bij particulieren. Sommigen lieten er zelf een huis bouwen, liefst aan de boulevard, zoals Willy Sluiter en Jan Toorop. Op last van de Duitsers zijn deze villa’s in de Tweede Wereldoorlog afgebroken. Nog steeds is Katwijk geliefd bij schilders. De Kunstenaarsvereniging Katwijk, opgericht in 1908, werd 100 jaar later nieuw leven ingeblazen, en sindsdien biedt zij een platform voor kunstenaars die zich laten inspireren door de werkelijkheid en werken in de open lucht. Sinds 2010 is de thuisbasis het zogenaamde DUNA atelier, een prachtige werk- en tentoonstellingsruimte op het Duinplein, gelegen tussen het strand en de Katwijkse Boulevard.
Hoogtepunt van het jaar is het evenement Katwijk En Plein Air, schilderen aan zee. Ieder jaar in de laatste week van juni worden ca. vijftien nationale en internationale kunstenaars voor een week uitgenodigd om in Katwijk te komen schilderen. De resultaten worden aansluitend tentoongesteld in het DUNA atelier. Ook nu zijn de werken, gemaakt tijdens deze week, tot eind september te zien. Leuk om te bezoeken!
Joanna Quispel: buiten werken met pastel
‘Pastel is een techniek die tussen schilderen en tekenen in zit. Vanaf het eerste moment zat het goed tussen mij en de pastel. En je kunt pastel gemakkelijk meenemen op de fiets’. Ik sprak met Joanna Quispel vlak nadat ze een week buiten gewerkt had in Katwijk En Plein Air.
Fataal natgeregend
‘Ieder jaar wordt er een aantal, ik geloof ongeveer 15, kunstenaars uitgenodigd en die worden dan weer verdeeld over een aantal stacaravans op een vakantiepark in Rijnsburg. Deze keer was ik er samen met mijn bevriende collega’s Kris Spinhoven en Wendelien Schönfeld. Maar we werken niet samen, we zijn alle drie graag alleen tijdens het werk. Liefst zo ongestoord mogelijk, maar op het strand is dat natuurlijk niet haalbaar. In een andere caravan zaten ook vrienden, Alex Verduijn den Boer, Bram Stoof en Theo de Feyter. We hangen nu gezellig samen in het DUNA atelier. Ik(zelf) heb acht pastels gemaakt. Eigenlijk negen, maar één is fataal natgeregend’
Tekenexpeditie
Joanna schildert altijd op locatie; ze legt vast wat ze daar ziet en voegt daar thuis niets meer toe. ‘Het werk moet in het moment gebeuren. Het mag daarin best een beetje onaf zijn. Het gaat niet om de perfectie, maar om de sfeer’. De inhoud van haar rugzak heeft Joanna tot in de puntjes doordacht. In een aantal dozen heeft ze gebroken stukjes krijt op kleur gesorteerd, in een map zit papier van verschillende formaten. Verder een klein doosje voor de gebruikte krijtjes die ze later thuis uit sorteert. En een regencape die ze onder haar krukje legt om de gevallen krijtjes op te vangen.
Goede Groenen kiezen
Joanna is precies in haar materiaalkeuze: ze gebruikt veel pastels van het merk Schmincke: ‘Ze zijn zacht en geven goed af op het papier’. Die van Sennelier vindt ze eigenlijk te poederig, maar dat merk heeft wel heel mooie donkerbruinen en donkergroenen. Ook Unison heeft mooie groenen; eentje is bijna zwart.. Joanna laat het formaat van het papier afhangen van de tijd die ze heeft. Met één tekening is ze 3-5 uur bezig; meestal blijft het daartoe beperkt. Een enkele keer lukt het om er nog een kleintje bij te maken.
Ook nog een lino?
Naast de pastel van de Noordduinen zag ik van haar ook een linosnede. Op een wat zonniger dag met windsurfers en schepen voor de rede van Rotterdam. ‘Die lino heb ik een paar jaar geleden thuis gemaakt naar een pastel, toen ons gevraagd werd iets in te leveren dat voor 100 euro verkocht zou kunnen worden. Om de kosten een beetje te drukken. Kunstvereniging Katwijk is heel gul, maar niet rijk’.
Meer over Joanna Quispel:
Op de website joannaquispel.com · vind je pastels, aquarellen, portretten, lino’s en werk van haar als stadstekenaar van Amsterdam (2018). In kM Magazine (over kunstenaarsmateriaal) veel technische details, waaruit geciteerd is, zoals de genoemde materiaalkeuze https://www.instagram.com/kunstenaarsmateriaal/?hl=en
Tekst en fotografie: Gert van der Laan
