Vandaag in het duin: Op zoek naar de nachtegaal

Nachtegaal door Henk Bos

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.
Zijn zang heeft een bijna mythische status. Dankzij de betoverende klanken treedt de nachtegaal op in tal van verhalen, gedichten en sprookjes. In het voorjaar gaan mensen mee met speciale nachtelijke excursies om dit moois met eigen oren te beluisteren. Maar je kan ook zelf op zoek gaan naar deze zangvogel. De nachtegaal is tegenwoordig in Nederland een echte duinvogel, ook omdat hij elders sterk is afgenomen.

Ook overdag

Om nachtegalen te spotten is het niet nodig om in het holst van de nacht op pad te gaan. De meeste nachtegalen zingen is de vroege ochtend en ook ’s avonds zijn ze te horen. Op mooie dagen kun je zelfs midden op de dag hier en daar nachtegalen horen zingen. De beste periode is half april tot begin juni.

Dichte Duinstruiken

Nachtegalen broeden in dichte duinstruwelen met duindoorn of meidoorn en een dichte ondergroei. Ze zijn het meest talrijk in de duinen bij Den Haag en in Noord- en Zuid- Kennemerland waar uitgestrekte duinstruwelen te vinden zijn. Ook in de duinen van Voorne, Goeree en Schouwen komen ze veel voor. Ze zijn niet schuw: soms zit er een nachtegaal pal naast het pad vrolijk te zingen.

Onopvallend uiterlijk

De nachtegaal dankt zijn faam aan zijn zang. Qua uiterlijk is het een onopvallende bruine vogel. Uiterlijke kenmerken helpen sowieso nauwelijks bij het vinden van deze vogel, want hij laat zich weinig zien. Het herkennen van de zang is dus de beste manier om de nachtegaal te vinden.

Het is niet eenvoudig het gevarieerde nachtegalenlied te beschrijven. Beluister het daarom op vogelbescherming.nl (‘ontdek vogels’, zoek via ‘nachtegaal’ en klik op ‘herkenning’) of op xeno-canto.org. Het meest opvallende is de grote afwisseling, met krachtige rollers en af en toe een aanzwellend ‘juu juu juu juu juu’.

Gerelateerde berichten

In de voormalige kazerne van de reddingsbrigade in Egmond aan Zee laat Berry zijn beelden zien. Vissen, vogels, fantasiebeesten en de trofeeën voor de winnaars van de Halve Marathon. Alles gemaakt van afval dat op het strand is aangespoeld. Ik had hem eerder ontmoet tijdens een kunstroute in Krommeniedijk, waar hij exposeerde met zijn ‘Kustwerken’. Kunstwerken wil hij ze niet noemen, maar ik was onder de indruk van de mooie vogel die ik daar zag.
Hulst (Ilex aquifolium) is de enige wintergroene loofboom die van nature in ons land voorkomt. De plant heeft leerachtige scherp getande bladeren die aan de bovenkant glimmen en aan de onderkant dof zijn. Hulst tref je aan in oudere loofbossen op min of meer zure zand- en leembodems. Ze prefereert een Atlantisch klimaat met zachte winters en niet te droge zomers.
Aardsterren zijn onopvallend gekleurde paddenstoelen. Je moet dus wel een beetje zoeken om er een te vinden. Maar als je er eenmaal een ontdekt hebt zie je hoe bijzonder van vorm ze zijn. Ze lijken helemaal niet op een paddenstoel!