Natuurwaarden van de stranden

Kreek in de Kwade Hoek door Ronald van Wijk
Kreek in de Kwade Hoek door Ronald van Wijk

Stichting Duinbehoud presenteert: Natuurwaarden van de stranden in Nationaal Park Hollandse Duinen – een verkenning naar mogelijkheden om de natuur op stranden te versterken.

Provincie Zuid-Holland

Provincie Zuid-Holland heeft de stranden van Zuid-Holland, buiten de badplaatsen, toegevoegd aan Natuur Netwerk Nederland (NNN). In het Natuurbeheerplan 2019 is het beheertype 8.01 Strand en embryonaal duin toegekend aan het strand. De bedoeling is, dat de gemeenten deze bescherming opnemen in de bestemmingsplannen (en vanaf 1/1/2021 in de omgevingsplannen) en regels stellen aan het gebruik van deze NNN-gebieden. In het kader hiervan heeft Provincie Zuid-Holland behoefte aan een inventarisatie van de bestaande natuurwaarden, een beeld van de kansen voor te ontwikkelen natuurwaarden en een overzicht van daarbij horende maatregelen.

Natuurwaarden van de stranden

De stranden van Nationaal Park Hollandse duinen hebben natuurwaarde en deze is van belang voor de natuurwaarde van het achterland en waterveiligheid. Het strand is de geboorteplaats en de eindfase van het land: hier worden jonge duinen geboren en bij storm slaan zo nu en dan stukken kust af. Dankzij suppleties en dynamisch kustbeheer kan zich een robuuste en waterveilige kust ontwikkelen. De dynamiek van de stranden en de overgangen van extremen in zout, vochtigheid, wind en temperaturen bepalen de randvoorwaarden waar een zeer select aantal planten en dieren op is aangepast. Het strand biedt daardoor langs een smalle strook de ruimte voor een heel eigen en bijzondere flora en fauna. De embryonale duinen en het vloedmerk zijn daarnaast een belangrijk foerageer- en broedgebied voor verschillende kust- en trekvogelpopulaties. Het strand is daarbij een rustgebied voor deze vogels en voor zeehonden. Soorten die naar het noorden en zuiden trekken houden de kust aan als navigatie en zijn voor voeding afhankelijk van wat er op strand en in duinen te vinden is.

Verstoringen van de natuurwaarden

De belangrijkste verstoringen op de natuurwaarden van de stranden zijn het schoonmaken van de stranden, strandbebouwing, suppleties, visserij in de vooroever, druk op de stranden door verschillende soorten recreatie en onvoldoende bewustzijn over de natuurwaarden van de stranden en hoe die te versterken onder ondernemers, overheden en recreanten.

Het versterken van de natuurwaarden

De natuurwaarden kunnen worden versterkt door stranden minder mechanisch schoon te maken, recreatie te sturen en zoneren en door bepaalde vormen van recreatie (bijvoorbeeld gemotoriseerd verkeer) te verbieden. Daarnaast is van belang om suppleties zo natuurvriendelijk mogelijk uit te voeren, dynamiek zoveel mogelijk te stimuleren en door sommige biotopen af te sluiten en rustgebieden in te stellen. Met de in het rapport voorgestelde maatregelen blijft het mogelijk om langs de gehele kust te wandelen.

Kansen in Nationaal Park Hollandse Duinen

Er zijn kansen voor verbetering en bescherming van de natuurwaarden op de stranden binnen Nationaal Park Hollandse Duinen. Het is belangrijk dat, door middel van zonering, duidelijk wordt op welke stranden intensief gerecreëerd kan worden, welke stranden bedoeld zijn voor rustzoekers zoals wandelaars en natuurliefhebbers en welke locaties geheel aan de natuur worden gelaten en als reservaat kunnen worden beheerd. Drie typen stranden worden besproken: de (intensieve) recreatiestranden voor en in de omgeving van de badplaatsen en grote strandopgangen, de minder intensief gebruikte wandelstranden tussen de badplaatsen en de strandreservaten.
 
Dit rapport werd opgesteld aan de hand van een literatuuronderzoek en gesprekken met deskundigen in het laatste kwartaal van 2019. De verkenning werd uitgevoerd door Marijke Langeveld en Eline Sanders, onder begeleiding van Marc Janssen. Hier vind u het rapport Natuurwaarden van de Stranden.

Gerelateerde berichten

Goed nieuws uit de regio Den Haag. Het project Groene strand Scheveningen en Wassenaar is op 25 februari officieel van start gegaan. Dat betekent meer ruimte voor de natuur in de kuststrook van Scheveningen (Zwarte Pad) tot in Wassenaar.  Met dit project ontstaat over een strook van 2 kilometer een dynamisch gebied waar wind, zand en zee hun werk mogen doen. Zo komen er nieuwe duintjes, keren pioniersplanten terug en krijgen vogels, insecten en andere kustdieren meer leefgebied.
Eenentwintig maart start het Museum Panorama Mesdag de tentoonstelling DRIFT met als thema biodiversiteit, natuurbehoud en de relatie tussen mens en natuur. Aandachtspunten zijn klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit als gevolg van jarenlang menselijk ingrijpen in de natuur. DRIFT zoomt hierbij in op de Noordzee en het aangrenzende duinlandschap. Hoe geeft het Museum Panorama Mesdag vorm aan dit thema?
Ze houden van stevige wandelingen: André van der Leij en Pim Weeda. André is duinconsulent en Pim is natuurgids, woonachtig in het Hargergat. Samen hebben ze al een wandelrouteroute uitgestippeld en nemen me wandelend mee met verhalen over oude en jonge duinen en een stukje waterstaatsgeschiedenis. Het rondje door de polder kan ook goed gefietst worden na een kortere wandelroute.