Vandaag in het Duin: Op zoek naar Zandhaarmos

Zandhaarmos mannelijke planten door Theo Baas
Zandhaarmos mannelijke planten door Theo Baas

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.

Zandhaarmos is een soort mos dat je op veel plaatsen kunt zien; vooral in droge heide, zandverstuivingen en open zandige plekken. De plant vormt een losse, stugge zode met tot vijf centimeter lange, rechte stengels. Door ondergrondse uitlopers ontstaan er hele plakkaten. Bij droog weer staan de blaadjes rond de stengel omhoog gericht, bij vochtig weer afstaand.

Zandhaarmos is een zogeheten tweehuizige soort, met aparte mannelijke en vrouwelijke planten. In de bloeitijd zijn de verschillen duidelijk te zien. De mannelijke planten hebben een opvallend rood of oranje spatbekertje waarin de zaadcellen worden gevormd. Wanneer er een regendrupje op het spatbekertje valt, worden de zaadcellen verspreid. De vrouwelijke planten vallen op door hun oranje stengels. Na bevruchting vormen zich bij hen grijsbehaarde sporenkapsels.

Zandhaarmos komt over de hele wereld voor, van het laagland tot in het hooggebergte en zelfs op de Antartica.

Tekst: Theo Baas

Gerelateerde berichten

De vingerhelmbloem (Corydalis solida) is een lage plant met fijn verdeelde wasachtige blauwgroene, handvormige blaadjes. Ze bloeien lekker vroeg in het voorjaar en zijn daarmee een welkome bron van nectar voor de eerste hommels en bijen. De bloemen zijn licht paarsrood en staan in dichte trossen aan het einde van de stengel, vaak met de spoor schuin omhoog.
Op zaterdag 21 maart 2026 is het weer zover, voor het vijfde jaar op rij, gaan we weer de stranden op om schelpen te tellen! In Nederland kan dit op ca. 25 verschillende locaties, er is voor iedereen langs de kust een schelpentellocatie in de buurt.
Drieteenstrandlopers kun je gemakkelijk spotten tijdens een winterse strandwandeling. Het zijn vrij kleine steltlopers die in kleine groepjes voedsel zoeken langs de vloedlijn. Ze trippelen op een grappige manier mee met de af en aan rollende golven. Verrekijker mee!