skip to Main Content

Waddenplaten

Waterwinning En Natuurbehoud In De Duinen: Daar Komen We Samen Uit!

Waterwinning en natuurbehoud in de duinen: daar komen we samen uit!

Drinkwaterbedrijven en natuurbeschermers van de Stichting Duinbehoud trekken meer en meer samen op om de natuur in de duinen te beschermen. Het nieuwste nummer van het tijdschrift Duin beschrijft hoe ecologen en bestuurders van drinkwaterbedrijven, en de natuurbeschermers van Duinbehoud, samenwerken om schoon drinkwater voor miljoenen burgers te maken met behoud van natuur en recreatie in de duinen.

Duinmeer door Ronald van Wijk
Duinmeer door Ronald van Wijk

 

Schoon drinkwater is alleen mogelijk wanneer de bronnen en de drinkwatervoorraad  goed worden beheerd. Dat betekent onder andere dat de duinen moeten worden beschermd. In de huidige discussie over stikstof lijkt het er soms op, dat de natuur ondergeschikt moet worden gemaakt aan het belang van landbouw en verkeer. Onzin natuurlijk, want de natuur zorgt voor veel van onze behoeften. Niet alleen drinkwater is gebaat bij vermindering van de uitstoot van stikstof, ook de lucht die we inademen en onze natuurlijke leefomgeving waarin we ons dagelijks kunnen ontspannen heeft er voordeel bij. Willen we dat allemaal opofferen voor nog meer export van landbouwproducten of 30 km/u harder rijden op de snelweg? Nee, natuurlijk niet en het hoeft ook niet.

In het nieuwste nummer van het tijdschrift Duin beschrijven drinkwaterbedrijven en natuurbeschermers hoe de van oorsprong tegenstanders in de duinen door dialoog en samenwerking zijn gekomen tot partners in natuurbehoud. Opvallende projecten, waardevolle natuur, goede planologische bescherming en slimme oplossingen hebben onze Nederlandse duinen gemaakt tot wat ze nu zijn: één van de grootste natuurgebieden van Nederland met Europese uitstraling en rustgebied voor miljoenen recreanten, die dagelijks genieten van de schoonheid en diversiteit van de natuur in de duinen. Dezelfde duinen die ook duurzaam bijdragen aan de gezondheid van burgers door een verantwoorde productie van schoon en lekker drinkwater. Een voorbeeld dat navolging verdient, bijvoorbeeld in de aanpak van de stikstofproblematiek.

Het kwartaalblad “Duin” wordt uitgegeven door de Stichting Duinbehoud en wordt toegestuurd aan alle abonnees. Het nieuwste nummer is een themanummer over de drinkwatervoorziening in de duinen. Wil jij Duin ook ontvangen? Word donateur en klik hier.

read more
Ruim Baan Voor De Strandbroeders!

Ruim baan voor de strandbroeders!

Jan Baks
Fotograaf: Jan Baks.

 

Strandbroeders, zoals de Strandplevier, de Bontbekplevier en de Dwergstern, zijn vogels die op het strand broeden. Hun nest is niet veel meer dan een kuiltje in het zand, vaak tussen de schelpjes. De eitjes zijn zo goed gecamoufleerd dat ze bijna onzichtbaar zijn en datzelfde geldt voor de broedende plevieren. Door de toenemende drukte op de stranden is er nauwelijks nog ruimte voor deze vogels om te broeden en hun jongen groot te brengen. Om de strandbroeders een handje te helpen zijn er initiatieven gestart voor het inrichten van broedstranden. Stichting Duinbehoud werkt hieraan mee.

Nico van Kappel
Fotograaf: Nico van Kappel.

Voor het realiseren van de broedstranden worden relatief rustige stukken strand uitgezocht waar jonge duintjes ontstaan. Dit zijn de plekken waar de strandbroeders graag hun nesten maken. Aan het begin van het broedseizoen worden delen van het broedstrand afgezet, zodat niemand de nesten te dicht kan naderen of er zonder erg op kan trappen. Gelijk met de afzettingen worden informatiepanelen voor de strandbezoekers geplaatst. Regelmatig lopen er vogelwachters op het broedstrand om voorlichting te geven en vragen van het publiek te beantwoorden, maar ook om mensen aan te spreken op ongewenst gedrag en de broedresultaten te monitoren. Op het Schouwse Verklikkerstrand is vorig jaar zo’n broedstrand ingericht. Met goed resultaat:

Afgelopen zomer zijn op dit strand weer kuikens van de zwaar bedreigde Strandplevier uitgevlogen!

Wat kunt u doen om de strandbroeders te helpen?

  • Houd uw hond aan de lijn in de buurt van afzettingen
  • Blijf buiten de afzettingen
  • Blijf met vliegeren en (water)sporten een eind bij de afzettingen vandaan
  • Wandel zoveel mogelijk op het harde, natte zand
  • Vogels met jongen komen ook buiten de afzettingen; houd minimaal 50 meter afstand

Stichting Duinbehoud werkt met een aantal natuurorganisaties aan de realisatie van broedstranden op geschikte locaties langs de hele Nederlandse Noordzeekust; zo wordt er weer ruim baan gemaakt voor de strandbroeders!

Mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij.

read more

In de lente editie vind u onder andere de volgende onderwerpen;

  • Duinen en drinkwater, een beknopte historie
  • Vochtige duinvalleien in topconditie
  • Wintergasten in de AWD
read more
Stikstof: Waar Het Vandaan Komt En Hoe We Er Vanaf Komen

Stikstof: waar het vandaan komt en hoe we er vanaf komen

Dankzij plaggen, verwijderen van struweel, maaien  en de terugkeer van stuifduinen, herstelt lokaal de duinnatuur. Maar duurzaam, landelijk herstel moet komen van een forse reductie van de stikstofbelasting. De belangen zijn groot: voor de biodiversiteit en het zeker stellen van recreatie en toerisme van miljoenen kustbezoekers.  Acht vragen over stikstof.

Ronald van Wijk
Ronald van Wijk

Wat is stikstof?
Een reukloos gas dat relatief onschadelijk is voor de mens en de natuur. Stikstof bindt zich aan andere stoffen, waardoor ammoniak, stikstofoxiden en nitraat ontstaan. Die stoffen verzuren de bodem, bemesten de bodem en vervuilen de lucht. In de vorm van nitraat, belandt stikstof bovendien in het grondwater.

Waar komt stikstof vandaan?
Met een aandeel van 46% is de landbouw (op het land) de grootste veroorzaker van stikstof in de lucht. Import vanuit het buitenland is goed voor 32%. Huishoudens en het wegverkeer nemen beide 6,1% voor hun rekening. De rest komt van scheepvaart, industrie en afvalverwerking. (Bron: RIVM). Berekeningen door de landbouwsector, waarbij ook de stikstof depositie op de grote wateren wordt meegerekend, geeft een ander beeld, maar ook in die berekeningen is de stikstof depositie veel hoger dan de natuurlijke achtergrondwaarde.

Wat doet stikstof in de natuur?
Het verrijkt de voeding van de bodem en veroorzaakt daar verzuring. Daardoor raken natuurgebieden bedekt met dichte grasmatten en struweel. De natuur wordt daardoor minder divers. Met als gevolg dat soortenrijkdom (biodiversiteit) aan planten, dieren en insecten afneemt. Nitraat in het grondwater is nadelig voor de drinkwatervoorziening. Van de 221 punten voor drinkwaterinname is ons land, zijn er 52 vervuild door onder andere nitraat. Als fijnstof in de lucht, veroorzaakt stikstof bovendien longaandoeningen.

Hoe komt stikstof in de natuur?
Door neerslag vanuit de lucht, de zogeheten depositie. Die heeft zich jarenlang opgehoopt in de bodem. Daardoor zijn natuurgebieden aangetast. De stikstofbelasting wordt uitgedrukt in mol (moleculair gewicht) per hectare. Die bedraagt in Nederland gemiddeld 1.500 mol per hectare.

Vlieland door Kaja van Rhijn
Vlieland door Kaja van Rhijn.

Welk effect heeft stikstof specifiek in de duinen?

Door de overwegend zuidwesten wind is de stikstofneerslag in de duinen lager dan gemiddeld: 1.300 mol per hectare. Dat is aanzienlijk meer dan de kritische grens voor kalkrijke (Max. 1.071 mol) en kalkarme grijze duinen (714 mol), die de EU heeft aangemerkt als natuurgebieden met een hoge prioriteit van bescherming. Voor embryonale en witte duinen en vochtige duinvalleien geldt hetzelfde: de stikstofneerslag is te hoog. Door vergrassing en struweelvorming loopt de biodiversiteit terug en verdwijnen stuifduinen. De oorspronkelijke duinnatuur is daardoor aangetast.

Welk effect hebben stikstofbeperkende maatregelen op de duinen?
Snelheidsverlaging naar 100 km/u (-1 mol), sanering van varkenshouderijen (-3 mol) en minder eiwitrijk veevoer (- 3 mol) leveren nauwelijks iets op. Een halvering van de veestapel brengt de belasting weliswaar terug met 345 mol, maar ook dat is nog niet voldoende om de teloorgang van de duinnatuur tegen te houden.

Is er een oplossing voor het stikstofprobleem in de duinnatuur?
De stikstofbelasting zal nog vele jaren te hoog blijven. Voldoende terugdringen lukt op de lange termijn alleen met blijvende maatregelen voor alle bronnen van stikstofuitstoot en is dus een zaak van lange adem. Gelukkig helpen de maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan en de energietransitie ook om de uitstoot tegen te gaan. Een meer circulaire landbouw legt ook gewicht in de schaal. Om de periode te overbruggen totdat de stiksneerslag voldoende is teruggebracht, moeten er maatregelen komen om de duinnatuur weerbaarder maken. Dat houdt in: duinvorming aan de zeezijde, sleuven aanbrengen in de zeewering om de duinen te laten stuiven, uitbreiding van de duinnatuur aan de binnenrand door bollengrond en verouderde vakantieparken om te zetten in duinnatuur en het verbeteren van ecologische verbindingszones.

Reductie van de stikstofbelasting eist een hoge tol. Wegen de baten op tegen de lasten?
De kust trekt jaarlijks miljoenen toeristen en recreanten. De natuur waar zij op af komen dreigt door de stikstofbelasting teloor te gaan. Zo slachten we de kip met de gouden eieren. Als belangrijk leefgebied voor een grote verscheidenheid aan planten, vogels, insecten en zoogdieren, is herstel van de duinnatuur bovendien een voorwaarde om een verdere afname van de biodiversiteit in ons land te stoppen. Met een reductie van stikstof in de lucht stellen we bovendien ons drinkwaterbronnen zeker en pakken we longziekten aan.

 

read more
Natuurwaarden Van De Stranden

Natuurwaarden van de stranden

Stichting Duinbehoud presenteert: Natuurwaarden van de stranden in Nationaal Park Hollandse Duinen – een verkenning naar mogelijkheden om de natuur op stranden te versterken. Foto: Joachim Quandt.

 

Provincie Zuid-Holland heeft de stranden van Zuid-Holland, buiten de badplaatsen, toegevoegd aan Natuur Netwerk Nederland (NNN). In het Natuurbeheerplan 2019 is het beheertype 8.01 Strand en embryonaal duin toegekend aan het strand. De bedoeling is, dat de gemeenten deze bescherming opnemen in de bestemmingsplannen (en vanaf 1/1/2021 in de omgevingsplannen) en regels stellen aan het gebruik van deze NNN-gebieden. In het kader hiervan heeft Provincie Zuid- Holland behoefte aan een inventarisatie van de bestaande natuurwaarden, een beeld van de kansen voor te ontwikkelen natuurwaarden en een overzicht van daarbij horende maatregelen.

Natuurwaarden van de stranden
De stranden van Nationaal Park Hollandse duinen hebben natuurwaarde en deze is van belang voor de natuurwaarde van het achterland en waterveiligheid. Het strand is de geboorteplaats en de eindfase van het land: hier worden jonge duinen geboren en bij storm slaan zo nu en dan stukken kust af. Dankzij suppleties en dynamisch kustbeheer kan zich een robuuste en waterveilige kust ontwikkelen. De dynamiek van de stranden en de overgangen van extremen in zout, vochtigheid, wind en temperaturen bepalen de randvoorwaarden waar een zeer select aantal planten en dieren op is aangepast. Het strand biedt daardoor langs een smalle strook de ruimte voor een heel eigen en bijzondere flora en fauna. De embryonale duinen en het vloedmerk zijn daarnaast een belangrijk foerageer- en broedgebied voor verschillende kust- en trekvogelpopulaties. Het strand is daarbij een rustgebied voor deze vogels en voor zeehonden. Soorten die naar het noorden en zuiden trekken houden de kust aan als navigatie en zijn voor voeding afhankelijk van wat er op strand en in duinen te vinden is.

Verstoringen van de natuurwaarden
De belangrijkste verstoringen op de natuurwaarden van de stranden zijn het schoonmaken van de stranden, strandbebouwing, suppleties, visserij in de vooroever, druk op de stranden door verschillende soorten recreatie en onvoldoende bewustzijn over de natuurwaarden van de stranden en hoe die te versterken onder ondernemers, overheden en recreanten.

Het versterken van de natuurwaarden
De natuurwaarden kunnen worden versterkt door stranden minder mechanisch schoon te maken, recreatie te sturen en zoneren en door bepaalde vormen van recreatie (bijvoorbeeld gemotoriseerd verkeer) te verbieden. Daarnaast is van belang om suppleties zo natuurvriendelijk mogelijk uit te voeren, dynamiek zoveel mogelijk te stimuleren en door sommige biotopen af te sluiten en rustgebieden in te stellen. Met de in het rapport voorgestelde maatregelen blijft het mogelijk om langs de gehele kust te wandelen.

Kansen in Nationaal Park Hollandse Duinen

Er zijn kansen voor verbetering en bescherming van de natuurwaarden op de stranden binnen Nationaal Park Hollandse Duinen. Het is belangrijk dat, door middel van zonering, duidelijk wordt op welke stranden intensief gerecreëerd kan worden, welke stranden bedoeld zijn voor rustzoekers zoals wandelaars en natuurliefhebbers en welke locaties geheel aan de natuur worden gelaten en als reservaat kunnen worden beheerd. Drie typen stranden worden besproken: de (intensieve) recreatiestranden voor en in de omgeving van de badplaatsen en grote strandopgangen, de minder intensief gebruikte wandelstranden tussen de badplaatsen en de strandreservaten.
Dit rapport werd opgesteld aan de hand van een literatuuronderzoek en gesprekken met deskundigen in het laatste kwartaal van 2019. De verkenning werd uitgevoerd door Marijke Langeveld en Eline Sanders, onder begeleiding van Marc Janssen. Hier vind u het rapport Natuurwaarden van de Stranden
read more

Duinconsulent

Duinbehoud is voor de lokale gebieden op zoek naar een duinconsulent met een ecologische achtergrond.  De duinconsulent houdt alle ontwikkelingen in het gebied bij. De duinconsulent zoekt naar oplossingen en compromissen, op welke wijze bepaalde ontwikkelingen kunnen worden gestimuleerd of juist tegengegaan. Als duinconsulent heb je  een belangrijke adviserende rol.

 

Wat zoeken wij?

  • Heeft kennis van het duinlandschap en kan meepraten op het niveau van overheden, ecologen en ondernemers;
  • Heeft affiniteit met het duinlandschap;
  • Heeft een breed netwerk binnen het gebied;
  • Kan adviezen en ideeën op een overtuigende manier overleggen;
  • Is slagvaardig en kan zowel zelfstandig als in teamverband werken;
  • Is proactief, samenwerkingsgericht en flexibel;
  • Heeft een enthousiasmerende houding;

Wat ga je doen?

  • Je zorgt dat je op de hoogte bent van lokale ontwikkelingen die van invloed zijn op het duinlandschap;
  • Je zet je eigen netwerk in en zorgt ervoor dat de diverse lokale organisaties op de hoogte zijn van de kennis, ervaring, adviezen en ideeën.
  • Je bent aanwezig bij regiobijeenkomsten en lokale bijeenkomsten die van belang zijn voor het beschermen van het duinlandschap;
  • En natuurlijk ben je een ambassadeur voor Stichting Duinbehoud.

Waar kom je te werken?

Duinbehoud is een kleine ambitieuze natuurbeschermingsorganisatie met lef, waar natuur
én de mens centraal staan. Vind je het leuk om je in te zetten voor het duinlandschap en wil je graag je expertise delen, dan zien we graag je reactie tegemoet.

Stuur je  reactie naar Sanne van Bohemen via sanne@duinbehoud.nl of (071) 514 37 19

read more
Back To Top