Een halve eeuw op de bres voor kwetsbare duinnatuur
Katwijker Ben ter Haar was erbij toen in 1975 een groepje lokale natuurliefhebbers de kiem legde voor Stichting Duinbehoud, actief van Cadzand tot Schiermonnikoog om kwetsbare duinnatuur te beschermen. Nu geeft hij het stokje over aan dorpsgenoot Maarten Langbroek. “We hebben een enorme omslag tot stand gebracht.”
Een mijlpaal, kort na de oprichting van Stichting Duinbehoud in 1977, was het verzet tegen de uitbreiding van de waterwinning in duingebied Berkheide, tussen Katwijk en Wassenaar. Ben: “De productie moest verviervoudigen. Heel Berkheide dreigde op de schop te gaan voor uitbreiding van de waterinfrastructuur. Dat hebben we met succes tegengehouden. Water wordt er nog steeds gewonnen. Maar Berkheide is nu een uniek natuurgebied met een grote rijkdom aan vogels en duinflora.”
Groot draagvlak
Met acties voor natuurbehoud maak je niet alleen maar vrienden. Ben: “Maar het besef dat kwetsbare natuur bescherming verdient, is overal doorgedrongen. Duin was vroeger niet anders dan vierkante meters gebied waar je drinkwater uit haalde of dat je gebruikte als bouwterrein wanneer een wijk uitbreidde. Het had geen enkele status als natuur. Daar heeft Stichting Duinbehoud een enorme omslag tot stand gebracht. Ons draagvlak is groot geworden.”
Duinbehoud: overal actief waar duinnatuur is
Overal waar duinnatuur is, is Stichting Duinbehoud actief met een landelijke netwerk van 40 duinconsulenten. Zij zijn de oren en ogen van Duinbehoud langs de hele Nederlandse kust, volgen nauwlettend ruimtelijke ontwikkelingen die effect hebben op de duinnatuur en komen in het geweer als die in de knel komt.
Een greep uit de successen van Duinbehoud:
• De status van Natura 2000 gebied voor alle Nederlandse duingebieden;
• Het staken van de plezierjacht in het duingebied;
• Herstel van vochtige duinvalleien , o.a. in Zuid-Berkheide en Noord-Meijendel;
• Dynamisch kustbeheer, met als resultaat onder andere de Zandmotor voor de kust van het Westland.
Slim en alert optreden
Het lijstje van successen dankt Stichting Duinbehoud aan alertheid. En aan slim optreden. Zodra ergens plannen circuleren waardoor duinnatuur in het gedrang komt, schuiven de natuurbeschermers aan tafel, vertelt Ben. “In die fase kunnen we er vaak een flink stempel drukken. En als het moét, schuwen we de rechtszaal niet. Namens Duinbehoud heb ik acht keer geprocedeerd bij de Raad van State en alle keren hebben we gewonnen.”
De natuur als beroep
Na ruim 46 jaar aan de weg timmeren als consulent van Duinbehoud, geeft Ben het stokje over aan dorpsgenoot Maarten Langbroek. Op basisschool raakte hij in de ban van het vogels kijken en het heeft hem nooit meer losgelaten. Maarten timmert aan de weg om het draagvlak voor natuurbescherming verbreden, onder andere in de expertgroep groen, die de gemeente adviseert. Maarten: “Op de ene interesse volgde de andere en ik heb als ecoloog bij een adviesbureau van mijn hobby mijn beroep gemaakt. Het hele land is mijn werkterrein, dus ik kan vergelijken. Maar nergens vind je zo een unieke biodiversiteit als in onze kalrijke duinen. Soorten als liggend bergvlas en buizerdmos kom je nergens anders tegen in Nederland. De plant-, vogel- en insectenrijkdom hangt er nauw samen. Vandaar de kwetsbaarheid. Verstoring heeft een domino-effect. We moeten er zorgvuldig mee omgaan.”
