Eén van de kleinste planten van onze flora

Mosbloempje is lid van de vetplantenfamilie en is één van de kleinste planten van onze flora. Dit eenjarige plantje wordt nauwelijks vijf centimeter hoog maar blijft meestal veel lager. De eironde blaadjes liggen dakpansgewijs boven elkaar en zijn meestal rood aangelopen. De plant bloeit vanaf maart met minuscule witte tot roze bloemen.

Mosbloempje is een pionier van open plekken met een door betreding enigszins verdichte bodem. De groeiplaatsen zijn in het voorjaar vaak vochtig en drogen in de loop van de zomer uit. Typische groeiplaatsen in de duinen zijn campings, speelveldjes, half verharde paden en randen van fiets en voetpaden. De plant neemt met weinig genoegen en groeit zelfs tussen de klinkers van fietspaden. Het voorjaar is de beste tijd om de plant te ontdekken. Op geschikte groeiplaatsen kan de plant dan hele plakkaten vormen die door hun rode kleur erg opvallen. In de loop van de zomer, wanneer de bodem uitdroogt, verdwijnt de plant.

Het zwaartepunt van de verspreiding van mosbloempje ligt rond de Middellandse Zee. Nederland ligt aan de noordgrens van het verspreidingsgebied. Mosbloempje is een typisch voorbeeld van een soort die door klimaatverandering naar het noorden oprukt. Tot aan de jaren tachtig van de vorige eeuw was het in ons land een zeer zeldzame soort. Sindsdien is het aantal waarnemingen enorm toegenomen.

Tekst en beeld door Theo Baas.

Gerelateerde berichten

Grote grazers creëren door begrazing, betreding en hun mest leefgebieden voor allerlei organismen, waaronder insecten. De kortschildkever Emus hirtus is één van die soorten. Deze opvallende kortschildkever is geen mesteter zoals veel mestkevers, maar een actieve jager die in en rond mest op zoek gaat naar kleine ongewervelden. De volwassen kevers voeden zich onder andere met vliegenlarven en kleine mestkevers, terwijl de larven verborgen in mest leven en daar jagen op kleine ongewervelden, waaronder insectenlarven.
Dit keer loop ik samen met Marinus van Dijke een deel van de Meeuwenduinroute op Schouwen Duiveland. Kort, pittig (‘om die reden noemen ze dit pad wel het dodeman pad’) en heel afwisselend. De start is bij de vuurtoren van Haamstede. Marinus, zoon van de vuurtorenlichtwachter, beeldend kunstenaar en strandbroederhoeder kent het gebied als geen ander. Het duingebied is een grote inspiratiebron voor zijn werk. 
Kattendoorn en kruipend stalkruid behoren beide tot de vlinderbloemigen. Ze zijn dan ook zeer in trek bij hommels, bijen en zweefvliegen. Ze zijn een tweelingsoort, kruipend stalkruid onder de naam Ononis repens subspecie procurrens en kattendoorn Ononis spinosa subspecie spinosa.