Aanspoelsels

Bron van de voedselketen op het strand

Foto: Sytske Dijksen – Foto Fitis


Wie vaker over het strand struint, kent de strook ‘rommel’ die bij hoogwater door de zee op de vloedlijn is achtergelaten. Deze strook noemen we ‘aanspoelsel’ of ‘vloedmerk’. Dit aanspoelsel kan bestaan uit een mengelmoes van wieren en overblijfselen van andere organismen die in zee hebben geleefd zoals vissen, krabben en schelpdieren.

Vol met leven

Wie het aanspoelsel goed bekijkt, zal versteld staan van wat je tegenkomt aan dode en levende organismen: behalve strandvlooien leven er kevers, pissebedden, oorwurmen, spinnen en vliegen. Sommige van deze soorten, waaronder wiervliegen zijn voor hun voortbestaan grotendeels of zelfs volledig afhankelijk van aanspoelsel. Het aanspoelsel staat aan de wieg van de voedselketen. En die wieg hebben we nodig.

Strandvlooien

Wanneer je door het aanspoelsel loopt, stuift een wolk vliegen van je af. Die vrolijke springers zijn strandvlooien. Dit zijn geen insecten, zoals het woord ‘vlooien’ doet vermoeden, maar kleine kreeftachtigen. Strandvlooien vervullen een nuttige en cruciale rol op het strand. Ze verwerken aanspoelsel en vormen zelf voedsel voor vogels en insecten.

De zeeraket

Planten vind je eveneens op het strand. Zoals de zeeraket die groeit waar organisch materiaal onder het
zand bedolven ligt. Dit kan het vloedmerk zijn: aangespoelde stukken zeewier, dode krabbetjes of wrakhout. Onder het zand gaan de organische resten tot ontbinding over, waarbij stikstofverbindingen vrijkomen die de zeeraket nodig heeft om te groeien.

Plevieren

Dan zie je in de buurt nog veel plevieren, kustvogels waarvan sommige soorten het hele jaar door langs de kust verblijven, andere brengen er alleen de winter door of passeren er in de trektijd. In het aanspoelsel zoekt bijvoorbeeld de bontbekplevier naar wormen, vliegenlarven, garnalen en vlokreeftjes.

Bron van de voedselketen

Hierboven zijn enkele soorten beschreven die leven op het strand. Allen vormen een belangrijke schakel inde voedselketen. Zeewieren, kwallen, krabbetjes en zeesterren spoelen aan. Ze vormen het onmisbare voedsel voor andere soorten. Nadat de strandvlooien en pissebedden van het vers aangespoelde materiaal hebben gegeten, komen kevers, spinnen en pseudo-schorpioenen als predatoren. Vogels vormen de top van de voedselpiramide en zij vormen voor veel mensen de ware natuurbeleving. Een beleving dankzij het aanspoelsel.

Het Groene Strand

Het strand is veel meer dan een grote zandbak: het zit vol leven. En daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. LandschappenNL, Vogelbescherming Nederland, Stichting Duinbehoud, IVN Natuureducatie en Stichting ANEMOON werken samen in project Het Groene Strand. Vrijwilligers rapen afval, beschermen broedvogels, verzamelen informatie en betrekken bezoekers door verhalen te vertellen over het leven en de natuur op het strand. Dit alles voor een mooiere natuur en natuurbeleving.

Gerelateerde berichten

Het gewone sneeuwklokje heeft op drie bloemblaadjes een groen vlekje. Ook “dubbele” bloemen met heel veel bloemblaadjes komen voor. Wetenschappers noemen het sneeuwklokje Galanthus nivalis. Gala-anthusbetekent melk-bloem. Het heeft dus niets met “galant” te maken, hoewel hij heel hoffelijk in menig Haarlems hofje huist. Nivalis betekent sneeuw. Er bestaan tientallen verwante soorten. Behalve het sneeuwklokje heb je ook nog het lente- en het zomerklokje, ook wit met groene vlekken. Tegenwoordig heb je nauwelijks sneeuw. Zou het wat zijn om het sneeuwklokje daarom voortaan winterklokje te noemen, ook naar het seizoen?
Afgelopen zomer nam de demissionaire minister voor Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans een belabberd besluit over de aanlanding van energie van boven de Waddeneilanden. Zij koos ondanks verzet uit vele hoeken voor het aanleggen van een kabel onder de oostpunt van Schiermonnikoog en het Wad door.
Op 1 december 2025 is het hek dat op natuurbrug Zandpoort stond verwijderd. Ecoduct Zandpoort is een van de drie natuurbruggen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland. De Zandpoort verbindt de Amsterdamse Waterleidingduinen (AWD) met Nationaal Park Zuid-Kennemerland.