Vandaag in het Duin: Op zoek naar Zandhaarmos

Zandhaarmos mannelijke planten door Theo Baas
Zandhaarmos mannelijke planten door Theo Baas

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten.

Zandhaarmos is een soort mos dat je op veel plaatsen kunt zien; vooral in droge heide, zandverstuivingen en open zandige plekken. De plant vormt een losse, stugge zode met tot vijf centimeter lange, rechte stengels. Door ondergrondse uitlopers ontstaan er hele plakkaten. Bij droog weer staan de blaadjes rond de stengel omhoog gericht, bij vochtig weer afstaand.

Zandhaarmos is een zogeheten tweehuizige soort, met aparte mannelijke en vrouwelijke planten. In de bloeitijd zijn de verschillen duidelijk te zien. De mannelijke planten hebben een opvallend rood of oranje spatbekertje waarin de zaadcellen worden gevormd. Wanneer er een regendrupje op het spatbekertje valt, worden de zaadcellen verspreid. De vrouwelijke planten vallen op door hun oranje stengels. Na bevruchting vormen zich bij hen grijsbehaarde sporenkapsels.

Zandhaarmos komt over de hele wereld voor, van het laagland tot in het hooggebergte en zelfs op de Antartica.

Tekst: Theo Baas

Gerelateerde berichten

In de voormalige kazerne van de reddingsbrigade in Egmond aan Zee laat Berry zijn beelden zien. Vissen, vogels, fantasiebeesten en de trofeeën voor de winnaars van de Halve Marathon. Alles gemaakt van afval dat op het strand is aangespoeld. Ik had hem eerder ontmoet tijdens een kunstroute in Krommeniedijk, waar hij exposeerde met zijn ‘Kustwerken’. Kunstwerken wil hij ze niet noemen, maar ik was onder de indruk van de mooie vogel die ik daar zag.
Hulst (Ilex aquifolium) is de enige wintergroene loofboom die van nature in ons land voorkomt. De plant heeft leerachtige scherp getande bladeren die aan de bovenkant glimmen en aan de onderkant dof zijn. Hulst tref je aan in oudere loofbossen op min of meer zure zand- en leembodems. Ze prefereert een Atlantisch klimaat met zachte winters en niet te droge zomers.
Aardsterren zijn onopvallend gekleurde paddenstoelen. Je moet dus wel een beetje zoeken om er een te vinden. Maar als je er eenmaal een ontdekt hebt zie je hoe bijzonder van vorm ze zijn. Ze lijken helemaal niet op een paddenstoel!