In de eieren van graspiepers en tapuiten zijn hoge concentraties dioxine gemeten. Dit veroorzaakt embryonale afwijkingen. De dioxine is vermoedelijk afkomstig van insecten die de gifstoffen opnemen uit de bodem. De Nederlandse grond bevat veel dioxine. Die komt met name vrij bij verbrandingsprocessen in motoren. Verkeer en industrie sproeien dagelijks grote hoeveelheden ervan uit over de natuur. Dioxines binden sterk aan bodemdeeltjes en breken nauwelijks af. Ook vervuiling die in het verleden is veroorzaakt heeft daardoor nog steeds grote invloed. Zelfs bij een lage uitstoot van dioxines hoopt die zich in de bovenste bodemlagen op. Vermoed wordt dat insecten dit gif opnemen in hun vetweefsel. Zangvogels eten insecten en worden zo via het voedsel besmet.

Tot nu toe heeft het onderzoek zich toegespitst op tapuiten en graspiepers in het Noord-Hollands Duinreservaat en op het Aekingerzand, een stuifzandgebied in Drente. De tapuit is waarschijnlijk extra kwetsbaar voor dioxinevervuiling, omdat het voedsel grotendeels bestaat uit bodembewonende insecten die in de bovenste bodemlaag leven. Naast het ongeschikt raken van duinen en stuifzanden door verruiging van de vegetatie, kan dioxinevergiftiging een belangrijke, tot nu toe niet onderkende oorzaak zijn voor de achteruitgang van deze soort. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe de stapeling van dioxines in natuurgebieden verloopt, welke diersoorten een hoge blootstelling ondervinden en welke in welke richting de oplossing gezocht moet worden.

Nederlandse natuur-, landschaps- en dierenwelzijnsorganisaties lanceerden maandag een tienpuntenplan als basis voor nieuw natuurbeleid. Onderdeel van het plan ‘Kies nu voor de natuur!’ is een eenvoudige, maar effectieve natuurwet. Dat geldt ook voor  het volledig met elkaar verbinden van de natuurgebieden.
Onder het nu demissionaire kabinet kwam de ontwikkeling van het landelijk gebied volledig tot stilstand. Ten onrechte kreeg de natuur het etiket van hindermacht voor economische ontwikkelingen. Na de val van het kabinet Rutte is er eindelijk zicht op een goed natuurbeleid.
De meer dan veertig organisaties pleiten vooruitlopend op de verkiezingen van 12 september voor  een echte natuurwet. Natuurwaarden als rust, ruimte en weidsheid moeten hersteld worden. De conceptwet van staatssecretaris Henk Bleker dreigde de natuur een kopje kleiner te maken. De bezuinigingen deden de rest. Er moet dan ook voldoende geld komen voor beheer van natuur. Met het Lenteakkoord is een deel van de aangekondigde draconische bezuinigingen op het budget voor natuur teruggedraaid.
Ander onderdeel van het tienpuntenplan is de actieve bescherming van dier- en plantensoorten waarmee het slecht gaat. Planten en dieren in de Nederlandse natuurgebieden moeten zich kunnen verspreiden.  Het met elkaar verbinden van de natuurgebieden is daarom van levensbelang. Het onverkort realiseren van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de ruggengraat van de natuur in Nederland, is een topprioriteit.
De organisaties maken zich niet alleen sterk voor pure natuurbescherming, maar juist ook voor  het belang van groen en natuur voor de mens, zowel in de stad als op het platteland en in de ‘echte’ natuurgebieden. Het broodnodige natuurherstel, gecombineerd met toegankelijk groen voor alle Nederlanders, van jong tot oud, is goed voor de leefbaarheid en de economie.

Het plan “Kies nu voor de natuur!” wordt ondersteund door de volgende organisaties:
Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland,  Coalitie DierenwelzijnsOrganisaties Nederland (23 organisaties), De 12 Landschappen, Dutch Caribbean Nature Alliance, EIS Nederland, Faunabescherming, IUCN NL, IVN, Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid, KNNV, Landschapsbeheer Nederland, Milieudefensie, Natuur & Milieu, Natuur en Milieufederaties, Soortenbescherming Nederland, Stichting De Noordzee, Stichting Duinbehoud, Stichting FLORON, Stichting RAVON, Stichting Veldonderzoek Flora en Fauna, Stichting Veldwerk Nederland, De Vlinderstichting, Waddenvereniging, Zoogdiervereniging en het Wereld Natuur Fonds.

1. Bescherm natuur en landschap
Om natuur en landschap te beschermen én Nederland een open en dynamisch land te houden is een nieuwe natuurbeschermingswet nodig. Die wet moet ambitieus en helder, eenvoudig en effectief zijn. De nieuwe wet moet verzekeren dat we zorgvuldig omgaan met alle waardevolle natuurgebieden en landschappen in Nederland. Een duidelijke begrenzing van stad en land voorkomt verdere versnippering. Natuurwaarden als stilte, nachtelijke duisternis en weidsheid moeten hersteld worden.

2. Bescherm de plant- en diersoorten van ons land
De Nederlandse natuur kent een enorme rijkdom aan plant- en diersoorten, van nationaal en internationaal belang. Bedreigde dier- en plantensoorten moeten actief worden beschermd, zodat zij behouden blijven voor huidige en toekomstige generaties. Alle bescherming is gebaseerd op goed onderzoek en monitoring, onder meer vastgelegd in actuele Rode Lijsten met bedreigde plant- en diersoorten.

3. Verbind en verbeter de natuurgebieden in Nederland
Planten en dieren in onze Nederlandse natuurgebieden moeten zich kunnen verspreiden. Daarom is het van levensbelang dat de natuurgebieden met elkaar verbonden zijn. Het onverkort realiseren van een robuuste Ecologische Hoofdstructuur (728.500 hectare) heeft de hoogste prioriteit. De kwaliteit van natuurgebieden moet verbeterd: milieuproblemen als verdroging en vermesting worden aangepakt.

4. Bescherm en herstel de unieke Nederlandse waternatuurgebieden
Met de Noordzee, de Waddenzee, het IJsselmeer, en de Zeeuwse Delta heeft Nederland unieke natuur van mondiaal belang in huis. Zeehonden, miljoenen trekvogels en andere dieren benutten ze als voedsel-, rust- en broedplaats. De natte natuur kan ons land beschermen tegen hoogwater.
De getijdegebieden en onderwaternatuur zijn kwetsbaar. Daarom moet het menselijk gebruik van deze gebieden – recreatie, scheepvaart, visserij, energiewinning – volledig duurzaam worden. Specifieke gebieden in de Noordzee moeten worden gesloten voor visserij om de natuur te laten herstellen.

5. Zorg voor genoeg geld voor natuur
Goede natuur komt niet vanzelf. Tweederde van de Nederlandse natuur is er slecht aan toe, in het belang van mensen, dieren en planten moet die nodig hersteld en opgeknapt worden. De overheid moet zorgen voor voldoende geld voor onderhoud, toegankelijkheid en beheer.

6. Breng de natuur van het boerenland terug, herstel het Nederlandse landschap
Als gevolg van de intensivering van de landbouw is het Nederlandse platteland eentonig geworden. Weidevogels en andere dier- en plantsoorten verdwijnen hierdoor. Het boerenland moet weer natuurlijker worden. Nederland moet kerngebieden voor weidevogels inrichten, kleinschalige natuurelementen herstellen en oude beken en waterlopen terugbrengen. Europees landbouwbeleid moet de natuur op het boerenland ondersteunen.

7. Bescherm onze tropische natuur
De natuur van de Nederlands-Caribische eilanden Saba, Sint Eustatius en Bonaire kent veel unieke en onvervangbare soorten planten, dieren en ecosystemen. Dat geldt ook voor de andere eilanden van het Koninkrijk (Aruba, Curaçao en St. Maarten). Nederland is verdragsrechtelijk verantwoordelijk om deze natuur maximaal te beschermen om uitsterven en vernietiging te voorkomen. Financiering van goed beheer en krachtige handhaving is daarvoor noodzakelijk.

8. Stop de plezierjacht
Het doden van dieren is in beginsel niet toegestaan. Doden vindt alleen nog plaats bij risico’s voor de (lucht)verkeersveiligheid en volksgezondheid, bij schadebestrijding en in het kader van beheer van bepaalde specifieke diersoorten. Het doden van dieren vindt daarbij uitsluitend plaats als alle andere preventieve maatregelen gefaald hebben, en het doden de enige doelmatige oplossing is. De wildlijst wordt afgeschaft.

9. Vergroen de stad
De meeste Nederlanders wonen in de stedelijke omgeving. Natuur in de stad beschermt ze tegen hitte en fijn stof, helpt als waterberging, verbetert de kwaliteit van leven, draagt bij aan de gezondheid en maakt de stad aantrekkelijk om in te wonen. Voor de meeste kinderen is het de eerste plek waar ze met natuur in aanraking komen. Daarom moeten steden voldoende groene ruimte scheppen.

10. Geef elk kind recht op natuur
Natuur is voor iedereen. Ook kinderen moeten van jongs af aan kunnen ervaren en leren hoe leuk en waardevol natuur kan zijn. Daarom zijn natuureducatie en makkelijk bereikbare natuur van groot belang. Nederland moet zorgen dat ieder kind met natuur leert spelen en leven.

Afgelopen weekend is er een tweede noodleiding aangelegd van het poldergemaal naar de noordzijde van de Wilhelminasluis. Elders in de polder wordt namelijk extra water ingenomen om de polder door te spoelen en dat moet er ook weer uit. De extra leiding ontlast het gemaal, zodat het zo min mogelijk vervuild water doorlaat naar de Afgedamde Maas ten zuiden van de Wilhelminasluis. Daar waar Dunea tientallen meters verderop het startpunt van de drinkwaterproductie heeft voor 1,2 miljoen mensen in Zuid-Holland.

Hulp aan bedreigde diersoorten
De drinkwaterproductie kan onder strenge kwaliteitscontrole gelukkig nog steeds doorgaan, maar door onderbroken aanvoer van rivierwater, gaat dit wel ten koste van de voorraad water in de duinen. “Dit merken we als eerste in de vochtige duinvalleien en de kwelplasjes”, vertelt Hans Lucas, bioloog bij Dunea. “Vochtige duinvalleien zijn de kraamkamers van vele amfibieën, zoals de rugstreeppad, kamsalamander, groene kikker, boomkikker, gewone pad en bruine kikker. Omdat het voor deze bedreigde diersoorten van de Rode lijst een belangrijke periode is, brengt Dunea nu meer water naar deze valleien en minder naar de diepere infiltratieplassen. Manager Installaties Jaap Mos: “We moeten echt wachten op betere kwaliteitscijfers in de Bommelerwaard, want we nemen geen risico als het gaat om drinkwaterkwaliteit. Zijn de cijfers in orde, dan brengen we het grondwaterpeil in de duinen zo snel mogelijk weer op het oude niveau.”

Materiaal onder druk
Het vele stoppen en starten van de inname heeft ook zijn weerslag op de ruwwaterleiding van Brakel naar Bergambacht. Door de grote drukverschillen op de leiding van anderhalve meter doorsnede was een aantal reparaties noodzakelijk. Gelukkig waren deze uitwendig, zodat de inname niet om deze reden onderbroken is geweest. De maatregelen geven zowel Waterschap Rivierenland als Dunea veel hoofdbrekens. Politie Gelderland en het Openbaar Ministerie hebben de zaak in behandeling.

De excursie start om 13.00 uur vanaf bezoekerscentrum De Hoep in Castricum. Iedereen die twee keer 30 minuten kan lopen, is welkom om aan deze excursie deel te nemen. De kosten bedragen € 3,- per persoon. De excursie duurt 2,5 uur. Geef u snel op via de website van PWN of bij de balie van De Hoep: er kunnen maximaal 20 personen deelnemen.

Compensatie verloopt moeizaam
Toch is het verhaal daarmee niet afgelopen. De Dienst Landelijk Gebied heeft de verantwoordelijkheid op zich genomen om de compensatie voor de verloren natuurwaarden te realiseren na de overdracht van de bollengrond. Twee hectare diende direct te worden ingericht als leefgebied voor zandhagedissen. De overige grond mocht eventueel worden verkocht of geruild voor elders te ontwikkelen natuurgebied met een even groot oppervlak. Nadat de afspraken waren gemaakt, werden de vakantiehuizen in rap tempo uit de grond gestampt, maar de Dienst Landelijk Gebied bleef maar treuzelen met het inrichten van het eerste deel van de compensatie. Pas in 2010 is na herhaaldelijk aandringen van Duinbehoud 2,5 hectare daadwerkelijk ingericht. Een handhavingsverzoek was nodig om dat gedaan te krijgen.

Gekoppeld aan EHS?!
En toen kwam Bleker. Het kabinet Rutte zette flink het mes in de budgetten voor inrichting van nieuwe natuurgebieden. Na herhaaldelijk aandringen van Duinbehoud en een nieuw handhavingsverzoek heeft de Dienst Landelijk Gebied nu laten weten dat zij in het kader van de herijking van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) bezig is om in overleg met de Provincie Noord-Holland tot de inrichting van het resterende deel te komen. Dit is bizar: de afspraken over compensatie voor de zandhagedis hadden totaal niets te maken met de beleidsdoelstellingen voor de EHS. Duinbehoud beraadt zich op verdere stappen.

Beluister een geluidsfragment hierover op Nens, de lokale omroep van Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk.

Den Haag – Een nieuwe vogelkijkhut, een extra wandelpad voor gehandicapten, streekproducten vanuit het duin en de zee, meer en spannend groen voor jongeren, een zeereservaat voor lokale vissers, of wilt u een stuk duin adopteren?
De Provincie Zuid-Holland, Dunea duin en water, Duinbehoud en Kust en Zee nodigen bewoners en gebruikers van het duingebied en de kust tussen den Haag en Katwijk uit om op woensdagavond 23 mei a.s. hun ideeën en dromen te vertellen. De bijeenkomst is op het provinciehuis, Zuid-Hollandplein 1 te Den Haag en begint om 19.30 uur.
Een aantal inwoners uit Leiden, Wassenaar, Voorschoten en Den Haag zal zich nog de droombijeenkomsten herinneren rond het Biodiversiteitactieplan van 2009 te Leiden en het Landschap Ontwikkelingsplan voor Duin Horst en Weiden. Hier zijn leuke plannen uit voortgekomen en sommige zijn ook al uitgevoerd.
De provincie Zuid-Holland wil samen met de gemeenten en maatschappelijke organisaties deze aanpak nu inzetten voor een veel groter gebied. De uitkomsten van de avond zijn een belangrijke bouwsteen voor een nieuwe ontwikkelingsvisie en een programma opgesteld voor groen en landschap voor het gehele gebied tussen Den Haag, Leiden en Alphen aan de Rijn. Het duingebied tussen Den Haag en Katwijk is een onderdeel van het project. Andere vergelijkbare avonden worden georganiseerd in Leiden, Zoetermeer, Alphen en Wijk en Wouden.
De bijeenkomst is onderdeel van het Europese project Mijn Groen Ons Groen dat op 18 januari in Oud Ade van start is gegaan. In dit Europese project werken (inter)nationale partners samen om te komen tot een nieuw en meer klantgericht natuurbeleid.
Om een goede visie voor het gebied te maken, hebben de provincie en de gemeenten de inbreng van de echte gebruiker nodig. Burgers, ondernemers, recreanten en natuurliefhebbers; iedereen die wel eens gebruik maakt van het duin of de kust is welkom om mee te denken en mee te praten.
Laat het svp even weten als u komt met een mailbericht aan mu.wiersema@pzh.nl.

Meer informatie over het GIFT-T project “Mijn Groen Ons Groen”
Verder informatie: Menko Wiersema 070 4417292; 06 41317694

De wisenten van het Kraansvlak nemen graag een zandbad. Omdat zoiets een enorme zandkuil oplevert, is dit ook in het voordeel van het kleine grut dat graag op open, zandige plaatsen leeft. Een daarvan is de basterdzandloopkever, die vroeger in het Kraansvlak zelden werd gezien, maar tegenwoordig veel nadrukkelijker aanwezig is. Niet iedereen vindt dat trouwens leuk, want als insect of spin ben je je leven niet zeker met deze roofkever in de buurt.
Voor een zandloopkever is de basterdzandloopkever met een lengte van 14 tot 20 millimeter al behoorlijk fors. Hij is te herkennen aan de zwartbruine dekschilden met lichtere tot witte dwarsbanden, grillig maar wel symmetrisch. Ze brengen de nacht door in holten in de grond en warmen zich ‘s morgens eerst op in de zon. Om warm te worden hebben ze die echt nodig, dus zijn ze ‘s morgens afwisselend bezig met het zoeken naar prooi en met zonnebaden. Als hij zont, draait hij zijn lichaam naar de zon, wat de mooiste kleuren op kan leveren. Als hij jaagt, doet hij dat bij voorkeur lopend, hoewel hij ook kan vliegen. De kever grijpt alles wat hij aan kan, vooral mieren en andere insecten.
Wisenten leggen ongeveer twintig tot dertig zandkuilen per jaar aan en onderhouden daarnaast bestaande open plekken. Niet alle zandbaden zijn zonnig, maar de zandbaden die wel in de zon liggen, worden gesierd met talloze basterdzandloopkevers. Ook op andere open, zandige plaatsen in de Nederlandse duinen zijn ze aanwezig, dus is de schoonheid van deze kever niet alleen door een select gezelschap te bewonderen, maar voor iedereen die de ogen open heeft.

Ten westen van het dorp Oostvoorne vind je een gevarieerd natuurgebied met bos, vochtige duinvalleien, struwelen en droge zandhellingen. Dit gebied heet, hoe kan het ook anders, de Duinen van Oostvoorne. Het is een relatief jong duingebied, de oudste duinen zijn er ongeveer 800 jaar. De jongste duintjes zijn nog maar net geboren, want ook nu nog worden op het strand nieuwe duinen gevormd. Dankzij deze lage leeftijd is het duinzand rijk aan kalk. De plantengroei is daarop aangepast en kent een enorme variatie aan soorten.
Overdag  jagen er zwaluwen en andere vogels op insecten, in het donker doen de vleermuizen precies hetzelfde. Waar zwaluwen graag geziene gasten zijn, is de populariteit van vleermuizen echter stukken minder. Misschien heeft dat te maken met het geheimzinnige, duistere leven van deze zoogdiertjes? In dat geval is er wat aan te doen: ga op zaterdagavond 12 mei mee op ontdekkingsreis in de Duinen van Oostvoorne. Een gids van Het Zuidhollands Landschap vertelt hoe vleermuizen overleven in bomen, huizen en bunkers. Beleef het natuurgebied in het donker, precies zoals een vleermuis dat doet.
Vertrekpunt is het Bezoekerscentrum Tenellaplas. De excursie duurt van 21.00 uur tot 22.30 uur, deelname is gratis. Schrijf je s.v.p. wel even in.